A A A

GRUNTY BUDOWLANE

Gruntem budowlanym lub podłożem gruntowym nazywamy warstwę lub warstwy gruntu przejmujące obciążenie od fundamentu budynku. Gruntem budowlanym może być zarówno lita skała, jak i grunt skruszony, składający się z ziaren skalnych tworzących szkielet gruntu oraz z powietrza i wody wypełniających pory między tymi ziarnami. Techniczna wartość gruntu budowlanego określona jest głównie na podsta­wie następujących jego cech: ciężaru właściwego i ciężaru objętościowego, porowatości, uziarnienia, spoistości i zagęszczenia albo konsystencji. Do naj­ważniejszych zalicza się: uziarnienie, spoistość i zagęszczenie. Uziarnienie gruntów. Każdy grunt składa się z ziaren o różnej wielkości. W Polsce ustalono podział gruntów pod względem uziarnienia na pięć grup: kamieniste, żwirowe, piaskowe, pyłowe i iłowe. Grunty gruboziarniste, czyli grunty z przewagą żwiru i piasku, są z reguły bardziej wytrzymałe niż grunty drobnoziarniste, zawierające dużą ilość _ cząstek pyłowych i iłowych. Spoistość gruntów. Pod względem spoistości dzieli się grunty budowlane na: grunty sypkie o ziarnach luźnych — żwiry, pospółki, piaski, grunty spoiste o ziarnach zlepionych cząstkami iłowymi — pospółki i piaski gliniaste, pyły piaszczyste, gliny pylaste, gliny ciężkie i iły. Spoistość gruntu jest tym większa, im więcej jest w gruncie cząstek ila­stych. Zagęszczenie i stan gruntu. Charakterystyczną cechą gruntu sypkiego jest jego zagęszczenie. Rozróżnia się trzy stany zagęszczenia gruntu sypkiego: luźny, średnio zagęszczony i zagęszczony. Woda przepływająca przez grunt sypki w kierunku z góry w dół zagęszcza go. Grunty spoiste charakteryzują się stanem zależnym od zawartości wody w gruncie. Rozróżnia się następujące stany gruntu spoistego: płynny, miękkoplastyczny, plastyczny, twardoplastyczny, półtwardy i zwarty. , Im grunt sypki jest bardziej zagęszczony, a grunt spoisty bardziej zwarty, tym większa jest jego wytrzymałość na obciążenia. Inne właściwości gruntu. Od uziarnienia, spoistości i zagęszczenia gruntu sypkiego lub zwartości gruntu spoistego zależą inne jego właściwości jak: przepuszczalność wody, podciąganie wody w górę oraz ściśliwość gruntu. Największą przepuszczalność wody wykazują gruboziarniste żwiry i piaski, a najmniejszą iły. Grunty trudno przepuszczalne tworzą po zamarznięciu wysadziny mrozowe, szkodliwe dla posadowionej na nich bu­dowli. Podciąganie wody znajdującej się w gruncie w górę — wbrew sile ciężkości — zależy od wielkości porów w gruncie i jest tym większe, im te pory są mniejsze. Największe podciąganie wody wykazują grunty pylaste, a najmniejsze żwiry. Podciąganie wody w górę powoduje zawilgo­cenie gruntu, a następnie fundamentów i ścian budynku. Ściśliwość gruntu zależy od zagęszczenia i zawilgocenia gruntu. Od ściśliwości gruntu zależy wielkość osiadania budynku w gruncie. Im ściśliwość gruntu jest większa, tym osiadanie gruntu pod budynkiem jest również większe. Tarcie między ziarnami gruntu sypkiego oraz spójność gruntów spoistych umożliwia stosowanie nachylenia skarp budowli ziemnych: wykopów i na­sypów. Im większe jest tarcie między ziarnami gruntu sypkiego lub większa spoistość gruntu zwartego, tym nachylenie skarpy wykopu lub nasypu może być większe. W praktyce budowlanej nachylenie skarp wykopów i nasypów określa się stosunkiem dwóch liczb (np. 1 : 2, 1 : 3), z których pierwsza oznacza wysokość skarpy, a druga szerokośćNa przykład nachylenie skarpy oznaczone jako 1 : 2 oznacza, że szerokość skarpy musi być dwa razy większa od jej wysokości.Oprócz narzędzi do obróbki drewna potrzebny jest następujący sprzęt pomoc­niczy. Bijaki, zwane babami, używane do pobijania klinów lub siekier przy roz­łupywaniu grubszych kloców. Bijaki wy­konuje się z twardego, okrągłego drew­na i zabezpiecza metalowymi obrączka­mi przed rozłupaniem Pobijaki z twardego drewna, służące do pobijania dłut i innych narzędzi, wbijania drewnianych kołków i do do­bijania elementów przy składaniu kon­strukcji Młotki, które służą do wbijania gwoździ i ich wyciągania, jeśli mają wyciągacze. Drążki stalowe, służące do podważa­nia ciężkich przedmiotów, rozdzielania elementów przy rozbiórce oraz do wy­ciągania gwoździ Obcęgi płaskie i ostre Obcęgi płaskie stosuje się do nacią­gania drutu i przytrzymywania drobnych metalowych części, głównie przy og­rzewaniu ich do wysokiej temperatury. Natomiast obcęgi ostre służą do wycią­gania gwoździ i przecinania drutu. Śrubokręty, służące do wkręcania wkrę­tów w drewno. Klucze zwykłe i francuskie, służące do nakręcania i odkręcania nakrętek śrub Pilniki płaskie, trójkątne i rombowe, służące do ostrzenia pił, oraz okrągłe lub półokrągłe, potrzebne do wygładza­nia i poszerzania otworów w elementach stalowych Tarniki, zwane raszplami, stosowane do zdzierania i wygładzania drewna w miejscach niedostępnych do obróbki strugiem Cykliny z blachy, służące mm do wygładzania powierzchni drewna przed politurowaniem lub lakierowaniem Zaciski metalowe lub drewniane, słu­żące do unieruchamiania drobnych ka­wałków drewna podczas ich obróbki lub do ściśnięcia sklejanych elementów Strugnica stolarsko-ciesielska, zwa­na warsztatem stolarskim to stół wysokości 80-90 cm wyko­nany z twardego drewna. Płyta stołu ma szerokość od 40 do 50 cm i długość od 1,5 do 3,0 m. Obrabiany materiał osadza się i zamocowuje w strugnicy za pomocą docisków śrubowych oraz imaków osadzonych w otworach deski stołowej W tylnej części stołu znajduje się płyt­kie koryto na drobne narzędzia, gwoź dzie, śruby, wkręty itp.. Potrzebne przy pracy Pod deską umieszczona jest szuf