Chemiczne zabezpieczenie drewna i materiałów drewnopochodnych przed grzybami, zwane impregnacją drewna, wykonuje się w warunkach wiej­skich przez smarowanie lub opryskiwanie impregnowanego materiału środ­kami grzybobójczymi albo przez zanurzenie na pewien czas zabezpieczanego elementu (np. legara podłogowego, końca belki stropowej itp.) w płynie grzybobójczym. W przemysłowej impregnacji drewna stosuje się najczęściej nasycanie drewna środkami grzybobójczymi, wprowadzanymi w głąb drewna pod ciś­nieniem. Środki grzybobójcze produkowane są i sprzedawane w postaci: soli rozpuszczalnych w wodzie lub w innych rozpuszczalnikach, stężonych wodnych roztworów soli, olejów lub roztworów soli w rozpuszczalnikach oleistych, emulsji wodno-oleistych, past. W podano środki grzybobójcze zalecone do powszechnego sto­sowania. Oprócz środków wymienionych w produkuje się jeszcze wiele innych preparatów grzybobójczych. Sposób zastosowania każdego z nich podany jest przez producenta na opakowaniu. Większość środków służących do zabezpieczenia drewna przed grzybami ma właściwości trujące, dlatego w czasie impregnacji drewna należy sto­sować odzież ochronną (kombinezon, buty, rękawice i fartuch gumowy, oku­lary, opaskę na nos i usta) oraz nie palić papierosów i nie przyjmować po­karmów, a po zakończeniu umyć starannie ręce i twarz przy użyciu mydła. Ponadto przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu należy pić mleko.Prawidłowo eksploatowana instalacja elektryczna wymaga okresowych prze­glądów. Ich częstotliwość zależy od warunków użytkowania, ale nie powin­na przekraczać okresów półrocznych. Przegląd instalacji powinien być połączony z pomiarami skuteczności ochrony od porażeń (uziemienie lub zerowanie) oraz pomiarami rezystancji (oporu) izolacji instalacji i silników oraz innych większych urządzeń. Łożyska części trących się w silnikach i innych urządzeniach powinny być okresowo smarowane. Stwierdzone uszkodzenia i nieprawidłowości powinny sterownicze być bezzwłocznie naprawiane, ponieważ użytkowanie niesprawnych urzą­dzeń grozi pożarem bądź porażeniem ludzi i zwierząt. Przykłady przewo­dów z uszkodzoną izolacją, stanowiących takie zagrożenie, pokazano na Przepalone wkładki bezpieczników powinny być bezwzględnie wy­mienione na nowe wkładki o tej samej wartości. Niedopuszczalne jest „re­perowanie" bezpieczników (użycie drutu jako wkładki).rżeniach mieszkalnych oraz gospodarczych najczęściej instaluje do oświetlenia żarowego oraz fluorescencyjnego1). ^żarowe, dzięki swej prostocie, jest ciągle jeszcze zasadniczym ^Wiia w budynkach rolniczych. przedstawiono opraw do oświetlenia żarowego i fluorescencyjnego, 3H lampy rtęciowej. przedstawiono mostek pomiarowy oraz zasadę pomiaru rezystancji (oporu) uziomu. Eksploatacja urządzeń oświetleniowych polega na okresowym czyszczeniu opraw, odbłyśników i źródeł światła. Wymiana źródeł światła powinna na­stępować na bieżąco. Instalacje w większych obiektach W budownictwie rolniczym większe obiekty występują w Państwowych Gospodarstwach Rolnych, Państwowych Ośrodkach Maszynowych, Między-kółkowych Bazach Maszynowych, szkołach itp. Instalacje elektryczne w te­go typu obiektach wykonywane są wprawdzie wg tych samych zasad co w budynkach zagrodowych, lecz ze względu na zakres oraz złożoność pro­blemu, wymagają do ich wykonawstwa i eksploatacji angażowania każdo­razowo przedsiębiorstw specjalistycznych. W obiektach tego typu, oprócz instalacji niskiego napięcia spotykamy się z urządzeniami na wyższe napięcie, tj. np. 15 000 Volt (stacje transformato­rowe) oraz z rozbudowanymi układami sieci rozdzielczych. Przy doborze typu oprawy oraz miejsca jej zainstalowania należy brać pod uwagę następujące czynniki: rodzaj źródła światła, rodzaj pomieszczenia, w którym oprawa będzie zainstalowana, możliwości zamocowania lub zawieszenia, miejsce zainstalowania (sufit, ściana). Przykładowy dobór opraw i źródeł światła dla poszczególnych pomieszczeń przedstawiono w tabl. 18-6. Ze względu na tętnienie światła świetlówek, mogące powodować zjawisko stroboskopowe») źródła te łączy się w specjalne układy eliminujące tę niedogodność Ostatnio obserwujemy coraz szersze zastosowanie świetlówek ze względu na ich wyższą sprawność w porównaniu z żarówkami. Wymagają one jed­nak bardziej złożonych opraw oraz staranniejszej eksploatacji niż żarówki.Źródła światła mogą spełniać także dodatkowe funkcje. W rolnictwie znajdują zastosowanie promienniki podczerwieni jako elementy grzejne oraz lampy bakteriobójcze (świetlówki bez luminoforu) wysyłające promienio­wanie nadfioletowe, niszczące szereg bakterii. Ponadto odpowiednie na­świetlanie upraw, przede wszystkim szklarniowych, wzmaga wzrost i rozwój roślin. Szersze omówienie tego zagadnienia wykracza poza ramy niniejsze­go poradnika. Izolacje przeciwwilgociowe Każdy grunt, na którym jest posadowiony budynek, zawiera pew­ne ilości wilgoci. Woda przez włoskowate kanaliki i pory znajdu­jące się w materiałach, z których zbudowany jest fundament i ściany, podnosi się samoczynnie do góry. Jeżeli nie ma zabezpie­czenia, następuje zawilgocenie budynku. Nie ma potrzeby podkreślać, jak szkodliwy jest wpływ wilgoci na zdrowie mieszkańców oraz na trwałość budynku. Dla zabez­pieczenia więc przed skutkami zawilgocenia budynku trzeba wy­konać skuteczną izolację przeciwwilgociową. Sposób jej wykona­nia zależy od stopnia zawilgocenia gruntu, od poziomu wody gruntowej i od podpiwniczenia budynku. Cokoły, tj. ściany zewnętrzne wznoszonego budynku do wy­sokości co najmniej 30 -MO cm, a nawet 50 cm od terenu, powin­ny być wykonane od zewnątrz z materiałów odpornych na dzia­łanie wilgoci, np. z klinkieru, dobrze wypalonej cegły licówki, płytek nienasiąkliwych albo kamienia. Materiały łatwo wchłania­jące wodę (glina, lekki beton, cegła wapienno-piaskowa, bloki z betonów lekkich) nie nadają się do budowy tej części budynku. W budynkach niepodpiwniczonych izolację przeciwwilgociową wykonuje się z jednej warstwy izolacyjnej. Układa się ją na wy­sokości 30 -7- 40 cm ponad terenem na cokole. Izolację poziomą wykonuje się na wszystkich ścianach, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych. Bardzo skutecznym środkiem zabezpieczającym przed wilgocią jest również folia pla­stykowa umieszczona i przyklejona między dwiema warstwami papy- W budynku podpiwniczonym na gruncie niezbyt wilgotnym i przepuszczalnym wykonuje się dwie izolacje przeciwwilgociowe: jedną na wierzchu ławy fundamentowej, drugą zaś poniżej stropu nad piwnicą. Obie izolacje wykonuje się podobnie z dwóch warstw papy asfaltowej, sklejonych na gorąco lepikiem. Ściany zagłębione w gruncie, bezpośrednio stykające się z wil­gotną ziemią, zabezpiecza się od przenikania wody przez wyłoże­nie ich grubą warstwą tłustej gliny, biegnącą wokół całego bu­dynku. Glinę należy dokładnie ubijać warstwami grubości 20 + 30 cm. Przy gruntach bardziej wilgotnych sposób ten nie jest w pełni wystarczający. W takim przypadku należy jeszcze wykonać tzw. izolację pionową. W tym celu boczną płaszczyznę ściany fundamentowej, znajdującą się poniżej terenu, dokładnie spoinu­je się lub tynkuje zaprawą cementową 1:2 lub 1:3 (cement:pia-sek), a po jej wyschnięciu powleka się dwukrotnie lepikiem asfal­towym. Następnie zasypuje się wykopy ziemią lub w gruntach silnie zawilgoconych tłustą gliną i dokładnie ubija warstwami grubości do 30 cm. Wierzchnia warstwa czarnej ziemi roślinnej nie nadaje się do zasypywania wykopów. Izolację przeciwwilgociową wykonuje się w każdym budynku bez względu na jego przeznaczenie i rodzaj materiału użytego do budowy.