MATERIAŁY BUDOWLANE
Niewątpliwie trudnym problemem w budownictwie indywidualnym jest skompletowanie wszystkich potrzebnych materiałów do budowy. Trudności te sprawiają, że rozważny dobór materiałów jest sprawą nader istotną.
Inwestorzy, w przeważającej większości, sięgają po materiały tradycyjne, na które jest znaczne zapotrzebowanie, natomiast unikają materiałów nowych, które można nabyć bez trudu. Łatwo przewidzieć, że jeśli budujący zamierza budować wyłącznie z cegły, stali i cementu — spotyka się z trudnościami w otrzymaniu przydziału.
W budownictwie indywidualnym, a więc z reguły niskim, materiały o znacznych wytrzymałościach nie są w pełni wykorzystywane. Są one produkowane na potrzeby budownictwa wielokondygnacyjnego. W budownictwie indywidualnym z powodzeniem można je zastąpić innymi.
Obecnie nasz przemysł wytwarza wiele nowych rodzajów materiałów budowlanych, które w niczym nie ustępują materiałom dawniej stosowanym.
Warto również szerzej wykorzystywać materiały miejscowego pochodzenia. Wiele elementów budynku można wykonać z tych materiałów własnymi siłami. Nie trzeba chyba podkreślać, jaki może mieć to wpływ na zmniejszenie trudności w kompletowaniu materiałów lub też na obniżenie kosztów budowy.
Wszystkie materiały mogą być dobre, o ile są dobrze przygotowane, właściwie i w odpowiednich miejscach użyte. Materiał nawet najlepszy czy najdroższy, ale źle zastosowany, straci wszystkie swoje zalety.
Należy najpierw zapoznać się z materiałami znajdującymi się na rynku, poznać ich zasadnicze właściwości, wziąć pod uwagę ceny i koszty transportu oraz możliwość ich nabycia i dopiero wtedy, po przemyśleniu wszystkich tych spraw, można dokonać właściwego wyboru.Materiały podstawowe
Kamień. Dawniej, obok drewna i cegły, kamień był podstawowym materiałem budowlanym. Obecnie nie jest dostatecznie wykorzystywany, pomimo że może zastąpić poszukiwaną cegłę lub inne materiały ścienne. Kamienia używa się do wykonywania fundamentów, brukowania przejazdów, chodników, a na terenach bogatych w złoża tego materiału, wykonuje się z kamienia ściany odpowiedniej grubości w budynkach mieszkalnych i gospodarczych.
Kruszywo. Do wyprodukowania betonu potrzebne są trzy zasadnicze składniki: cement, woda i kruszywo. Jako kruszywa najczęściej używa się żwiru. Poza żwirem można również stosować do wyrobu betonu szereg innych kruszyw.
Do kruszyw o najwyższej wytrzymałości należą: kruszywa łamane otrzymywane z rozkruszenia odłamków skał oraz grube żwiry. Natomiast najniższą wytrzymałość wykazują: żużle, trociny, strużki drewniane. Mają one jednak tę zaletę, że są lekkie i ciepłe.
Nakładki na końcu rury należy przyspawać z zachowaniem między nimi takiego odstępu, aby po założeniu krążka nie było szpary umożliwiającej wypadanie linki z rowka i jej zakleszczanie się.
# Olinowanie. Stalowa linka, służąca do ustalania położenia wysięgnika -ła—1 dowacza, poddawana jest dużym ob- f. ciążeniom, tym większym, im dłuższy jest wysięgnik. Dlatego powinna być odpowiednio wytrzymała, o średnicy ok. 10 mm. W odmiennych warunkach pracuje linka nawijana na bęben wciągarki. Jej obciążenia są mniejsze, natomiast przy pracy jest ciągle wyginana na krzywiznach krążków. Dlatego należy zastosować linkę elastyczną, zwiniętą
z cienkich drucików, np. linkę przeciw-zwitą 6X 19*0,4 o średnicy 6,2 mm, taką jak w okiennym żurawiu budowlanym ŻPO-150.
# Zaczep. Nożycowe połączenie szczęk chwytaka sprawia, że w czasie unoszenia do góry szczęki zaciskają się na oborniku samoczynnie. Aby spowodować rozwarcie szczęk i opróżnienie chwytaka, trzeba rozłączyć zaczep. Wówczas chwytak zawiśnie nie na sworzniu mechanizmu nożycowego, lecz na łańcuchach. Po-
. Najprostszy zaczep w kształcie widełek z płaskownika. 1 - linka nośnika, 2 — zaczep, 3 — sworzeń do blokowania mechanizmu nożycowego chwytaka, 4 - dźwignia mechanizmu nożycowego chwytaka, 5 — łańcuchy łączące zaczep z końcami szczęk chwytaka nieważ łańcuchy są przymocowane u nasady zębów chwytaka, przeto szczęki rozchylają się i obornik spada do podstawionego wozu.
Jak z tego wynika, zaczep łączący linkę z chwytakiem musi mieć taką konstrukcję, żeby można go było rozłączyć na odległość, np. przez pociągnięcie za sznurek po naprowadzeniu chwytaka nad wóz. Większość zaczepów, nieraz bardzo ciekawie skonstruowanych, umożliwia rozładowywanie chwytaka wiszącego w powietrzu nad wozem. Jeden z takich zaczepów pokazujemy na rysunkach 315 i 316. Wydaje się jednak, że otwieranie chwytaka wiszącego nie jest konieczne. Można go przecież opuścić na wóz i rozłączyć zaczep dopiero wtedy, gdy zmaleje naprężenie linki. Jeżeli zadowala nas taki sposób rozładunku obornika, to zaczep można wykonać w postaci widełek z płaskownika z nawierconymi u góry otworami do zamocowania łańcuchów i na dole -do przełożenia sworznia blokującego mechanizm nożycowy chwytaka. Zwalnianie zaczepu odbywa się przez wyciągnięcie sworznia z otworów za pomocą linki
# Chwytak. Materiałem do wykonania chwytaka może być pręt stalowy
0 średnicy 20 mm albo kątownik i płaskownik wyjaśniają konstrukcję chwytaków z tych materiałów.
# Wciągarka. Ostatnim zespołem ładowacza jest wciągarka Składa sie ona z bębna o średnicy ok. 15—20 cm do nawijania linki, przekładni dowolnego typu o przełożeniu ok
1 25—30 i silnika. Wciągarka powinna być zbudowana na oddzielnej płaskiej ramie z kątowników i przykręcona śrubami do konsoli na korpusie ładowacza. Oczywiście, najwygodniej byłoby zastosować do wciągarki gotową przekładnię, np. ślimakową, wyposażoną w dodatkowe przełożenie między silnikiem i przekładnią, złożone z dwóch kół pasowych i paska klinowego. Zaletą przekładni ślimakowej są jej właściwości samohamujące, co zapobiega odwijaniu
Zasada samoczynnego działania chwytaka. Sworzeń mechanizmu nożycowego (1) zablokowany w zaczepie, łańcuchy zwisają luźno.~W tym położeniu szczęki chwytaka obciążone obornikiem zwierają się samoczynnie
Zasada samoczynnego dzia lania chwytaka. Sworzeń mechanizmu nożycowego (1) uwolniony z zaczepu. Chwytak zwisa na łańcuchach, szczęki samoczynnie rozwierają się i obornik wypada do podstawionego wozu się linki z bębna pod ciężarem chwytaka przy wyłączonym silniku Liczne przykłady amatorsko budowanych ładowaczy dowodzą jednak, ze można również stosować najprostszą przekładnię dwustopniową (I stopień - pasek klinowy, II stopień - koła zębate), która składa się z różnych typowych części tak dobranych, aby zapewnione było wymagane przełożenie między silnikiem (1450 obr/min) i bębnem (35-40 obr/min) Przy budowie przekładni nie należy rezygnować z zastosowania paska klinowego, który nie tylko zapewnia korzystną elastyczność w układzie prze noszenia napędu, ale stanowi również, przy odpowiednio wyregulowanym naciągu, rodzaj zabezpieczenia przeciążeniowego, reagującego poślizgiem paska w przypadku nadmiernego obciążenia lub niewyłączenia w porę silnika. Aby zapobiec samoczynnemu odwijaniu się obciążonej linki z bębna wciągarki z przekładnią pasowo zębatą, stosujemy na wałku pośrednim przekładni hamulec cierny o umiarkowanym docisku, włą
Jedna z najprostszych, spawanych konstrukcji chwytaka dwuszczękowe-go: 1 — dźwignia szczęki chwytaka z płaskownika o przekroju 60x8 mm, 2 - zęby (po 4 w każdej szczęce) z płaskownika o przekroju 30x 8 mm, 3 - element poprzeczny szczęki z kątownika, 4 - zastrzały z płaskownika czony na stałe, albo hamulec uruchamiany ręcznie dla utrzymania napełnionego chwytaka w górnym położeniu. Silnik i instalacja elektryczna. Do napędu ładowacza należy zastosować silnik elektryczny trójfazowy o mocy 2,2-3,0 kW uruchamiany i wyłączany przełącznikiem ŁUK-40, umożliwiającym zmranę kierunku obrotów silnika. W urzą- ; dżemach do mechanizacji prac rolnych się zda/za, żeby silnik elektryczrw był'zainstalowany tafc, jak-w-ładowacz na ruchomych częściach maszyn. V jątkowe warunki pracy srlnika wymagają specjalnie starannego wykonania instalacji elektrycznej i zabezpieczenia przeciwporażeniowego przez tzw. zerowanie.. Wciągarka ładowacza z przekładnią dwustopniową i napędem elektrycznym, osadzona na ramie z kątowników: 1 — bęben do nawijania linki, 2 — przekładnia zębata, 3 — przekładnia z paskiem klinowym, 4 — hamulec cierny do blokowania wciągarki, 5 — dźwignia hamulca, 6 — silnik elektryczny
Najlepiej byłoby, aby tę część prac przy ładowaczu nadzorował kwalifikowany elektromonter, wyspecjalizowany w instalowaniu silników. Silnik musi mieć budowę zamkniętą, chroniącą uzwojenia przed wpływami warunków atmosferycznych. Podczas postoju ładowacza wskazane jest zakładanie na silnik i łącznik osłony z folii polietylenowej lub z blachy. Przewód oponowy, doprowadzający energię do silnika, powinien układać się w taki sposób, aby ruchy korpusu ładowacza nie zagrażały uszkodzeniem izolacji. Po zakończeniu pracy ładowaczem należy zawsze wyłączyć spod napięcia jego instalację elektryczną przez wyjęcie wtyczki z gniazda wtyczkowego.