Wady I usterki najczęściej spotykane w budowni­ctwie W czasie budowy trzeba zwrócić szczególną uwagę na pewne ro­boty, przy których najczęściej zdarzają się błędy i usterki. Do najbardziej typowych błędów należą: brak izolacji poziomej lub niestranne jej wykonanie, zbyt duże lub nie wypełnione spoiny w murach zewnętrz­nych, brak izolacji termicznej (tj. ocieplenia od zewnątrz) przy wy­konywaniu nadproży i wieńców żelbetowych, , — źle lub niedbale wykonane obróbki blacharskie przy komi­nach, masztach radiowych i telewizyjnych, złe spadki rynien i nie­szczelne pokrycie dachu, brak drożności, szczelności i ciągu w przewodach komino­wych, niedostateczne uszczelnienie ościeżnic (futryn), mokra i nie­dopasowana stolarka, pomalowana bez zaszpachlowania, brak pod-okienników,użycie mokrej klepki do podłóg, szpary i nierówności w po­dłodze, niedbale zatarte tynki, odpryski spowodowane zawartością marglu w zaprawie. Wyeliminowanie tych usterek już w trakcie trwania budowy pozwoli zaoszczędzić wielu późniejszych poprawek, połączonych zazwyczaj z dużym nakładem kosztów. Wybrane przykłady wyko­nania budynków pokazano na Przed rozpoczęciem budowy każdy inwestor powinien sobie, choć­by w przybliżeniu, zdawać sprawę, ile będzie go kosztować zapro­jektowany budynek. Zdarza się często w praktyce, że w końcowej fazie budowy zaczyna brakować pieniędzy. Wynika to z tego, że nie każdy zadaje sobie trud obliczenia, ile będzie kosztowała bu­dowa. A właśnie już od chwili rozpoczęcia budowy powinno się stale kontrolować wydatki, aby później w końcowej fazie wykań­czania, które jest zresztą bardzo kosztowne, nie nastąpiło przykre rozczarowanie. Najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie kosztorysu i realizowanie według niego budowy. Głównym, choć nie jedy­nym jego celem, jest określenie całkowitych kosztów budowy. Poza tym w kosztorysie podane są kolejno wszystkie roboty, które mają być wykonane, wraz ze szczegółowym ich opisem i oznacze­niem rodzaju potrzebnego materiału. Podanie ilości robót, które mają być wykonane, jest dla budu­jącego bardzo istotne. Na tej podstawie może on dokładnie obli­czyć potrzebne ilości materiałów i ustalić niezbędne nakłady ro­bocizny w godzinach. Cena jednostkowa podawana w kosztorysie jest również bardzo przydatna. Dzięki niej można porównywać różne rozwiązania techniczne i wybrać wersję najtańszą. Na podstawie kosztorysu szczegółowego realizuje się zawsze budowy państwowe, a w budownictwie indywidualnym budowy wykonywane systemem zleconym, tj. przez przedsiębiorstwa uspo­łecznione. W budownictwie prywatnym częściej jednak buduje się s y s t e -mem gospodarczym, nie jest wtedy jednak możliwe ścisłe ustalenie z góry kosztów budowy nawet przy pomocy kosztorysu. W budownictwie uspołecznionym zarówno ceny materiałów i ro­bocizny, jak i koszty transportu są stałe i wszędzie obowiązujące. Inaczej przedstawia się sprawa w budownictwie prowadzonym systemem gospodarczym, gdzie tylko koszty materiałów są stałe i można je wcześniej obliczyć, natomiast koszty transportu i ro­bocizny mogą być bardzo różne i podlegają częstym wahaniom. I tak np. wysokość kosztów transportu zależy od odległości, ro­dzaju transportu, cen miejscowych i dobrej organizacji. Można zaoszczędzić na kosztach transportu, jeżeli uda się kupić wszystkie materiały w pobliskim sklepie GS. Czasem jednak trze­ba materiał sprowadzić z daleka koleją. Kosztuje to oczywiście więcej, gdyż dochodzą wtedy dodatkowe koszty transportu ze stacji kolejowej. Przykładem złej organizacji transportu jest np. przewożenie materiału ważącego 500 kg samochodem ciężarowym o ładowności 3 ton. Trudno jest również ustalić wcześniej koszty robocizny, które podobnie jak koszty transportu, podlegają znacznym wahaniom. Zależą one głównie od kwalifikacji prowadzących budowę rze­mieślników i od zapotrzebowania na siłę roboczą. Wysoko kwali­fikowany robotnik jest zawsze wyżej ceniony i lepiej opłacany. Powstaje więc pytanie, na ile koszty rzeczywiste mogą się róż­nić od kosztorysu. Trzeba od razu powiedzieć, że koszty budowy prowadzonej systemem gospodarczym powinny być niższe niż przewiduje to kosztorys sporządzony według obowiązujących urzędowych cen. W kosztorysie uwzględnia się tzw. koszty ogól­ne przedsiębiorstwa, na które składają się m.in. płace pracowni­ków administracyjnych, technicznych, służby zaopatrzenia, kosz­ty biurowe. Jest to pozycja dość znaczna, która w budownictwie prowadzonym systemem gospodarczym w ogóle lub prawie wcale nie występuje. Ma to oczywiście znaczny wpływ na obniżenie kosztów. Z drugiej jednak strony płace rzemieślników i robotni­ków angażowanych na własną rękę są wyższe niż płace w przed­siębiorstwach państwowych.