OCHRONA BUDYNKÓW PRZED GRZYBEM I OGNIEM
Grzyb jest rośliną, która nie mając w swoich tkankach chlorofilu, nie może przetwarzać związków nieorganicznych na organiczne i wskutek tego musi czerpać pokarm z tkanek innych roślin żywych lub umarłych.
Grzyby domowe rozwijają się najczęściej i najlepiej na elementach z drewna i z materiałów drewnopochodnych (płyty pilśniowe, wiórowe, paździerzowe itp.).
W budowie grzyba domowego wyróżnia się następujące zasadnicze i charakterystyczne elementy, po wyglądzie których rozpoznaje się rodzaj grzyba: grzybnię, sznury i owocniki.
Grzybnia składa się z cieniutkich niteczek tworzących na powierzchni zagrzybionego materiału wełnistą, watowatą lub zbitą narośl przenikającą również w głąb tkanek materiału.
Sznury, proste lub rozgałęzione o różnej grubości i długości, służą niektórym grzybom do rozprzestrzeniania się i czerpania wody potrzebnej do rozwoju grzybni; zwykle gdy grzyb wytworzył już sznury, materiał pokryty grzybnią (np. drewno) znajduje się już w stanie poważnego rozkładu.
Owocniki grzyba mają postać kapeluszy, konsolek lub powłoczek na nóżkach lub bez nóżek. Owocniki mają charakterystyczne dla danego rodzaju grzyba blaszki, rurki lub fałdki, a na nich olbrzymie ilości bardzo drobnych zarodników.
W tablicy 16-1 podano rodzaje i charakterystyczne cechy najgroźniejszych i zarazem najbardziej pospolitych grzybów domowych. Grzyby domowe rozwijają się najlepiej w następujących warunkach:
w temperaturze od +3 do -ł-40°C,
przy wilgotności drewna od 20 do 60°/o,
przy dużej wilgotności otaczającego powietrza,
przy braku dostępu promieni słonecznych,
w powietrzu nieruchomym (bez przewiewu). Grzyby domowe powodują następujące skutki:
Chemiczny rozkład drewna, materiałów drewnopochodnych, oraz materiałów pochodzenia roślinnego. Drewno zaatakowane przez grzyb zmienia kolor na brunatny, pęka w kierunku poprzecznym i podłużnym, staje się miękkie i kruche i daje się rozetrzeć w palcach na proszek. Wytrzymałość drewna zagrzybionego gwałtownie obniża się, co powoduje w końcu zniszczenie zagrzybionej konstrukcji drewnianej.
Korozję betonów, murów, zapraw, cegły, klejów i mas szpachlowych wykonanych na bazie octanu poliwinylu, przy czym na tym ostatnim materiale grzyby rozwijają się w przypadku kontaktu z drewnem.3. Niekorzystną zmianę w zdrowotności pomieszczeń zagrzybionych wskutek zwiększenia się wilgotności pomieszczeń, wydzielania się dwutlenku węgla i innych substancji gazowych, zanieczyszczenia powietrza pyłem zarodników oraz wydzielania przykrego zapachu.Przyczyną zagrzybienia budynków jest zakażenie materiałów budowlanych podatnych na rozwój grzyba i powstanie warunków sprzyjających rozwojowi grzybów domowych. Zakażenie materiału budowlanego mogą spowodować zarodniki grzyba znajdujące się w ziemi (humusie) i w powietrzu lub jego sznury albo grzybnia przyniesiona z kawałkiem zagrzybionego drewna.
Konstrukcje budowlane wykonane z materiałów podatnych na zagrzybienie zabezpiecza się przed zniszczeniem przez grzyby domowe w następujący sposób:
przez wbudowanie ich oraz użytkowanie w sposób i w warunkach niesprzyjających rozwojowi grzybów domowych (zabezpieczenie konstrukcyjne i eksploatacyjne),
przez impregnację, czyli chemiczne zabezpieczenie drewna.. Zabezpieczenie konstrukcyjne i eksploatacyjne
Konstrukcyjne zabezpieczenie elementów z drewna i materiałów drewnopochodnych przed zagrzybieniem polega na takim ich zaprojektowaniu i wykonaniu, aby powstanie warunków sprzyjających rozwojowi grzyba było niemożliwe. W tym celu należy:
nie wykonywać z drewna i materiałów drewnopochodnych elementów budynku, których zabezpieczenie od zawilgocenia jest niemożliwe lub utrudnione,
elementy wbudowane zabezpieczyć skutecznie przed zawilgoceniem od wilgoci gruntowej, od opadów atmosferycznych oraz od skraplającej się wewnątrz elementu pary wodnej (w ścianach zewnętrznych i stropodachach niewentylowanych),
zapewnić prawidłową i dostateczną wentylację konstrukcji (np. stropodachu, ściany zewnętrznej, przestrzeni podpodłogowej),
stosować drewno i materiały drewnopochodne wyłącznie suche i nieza-grzybione,
nie używać do wykonania budynku cegły lub innych materiałów rozbiórkowych podejrzanych o zagrzybienie,
podłogi drewniane wykonywać dopiero po osuszeniu tynków wewnętrznych i oszkleniu okien,
nie malować farbami olejnymi podłóg drewnianych i stolarki drewnianej przed ich całkowitym wyschnięciem,
nie wprowadzać do budynku zasypek i podsypek wilgotnych i zanieczyszczonych odpadkami organicznymi oraz ograniczyć stosowanie suchych zasypek organicznych w miejscach, w których mogą ulec zawilgoceniu.
Prawidłowe użytkowanie i konserwacja budynku stanowi również sku- # teczne zabezpieczenie budynku przed zagrzybieniem. Aby nie dopuścić do powstawania warunków sprzyjających zagrzybieniu drewna i materiałów drewnopochodnych, należy:
— pomieszczenia mieszkalne systematycznie ogrzewać i wietrzyć, a pomieszczenia nieogrzewane wietrzyć (np. piwnice, poddasza, przestrzenie pod podłogami, magazyny),
podłogi drewniane zmywać małą ilością wody, aby nie wprowadzać wody pod podłogę,
nie zastawiać stale chłodnych i ciemnych kątów pomieszczeń meblami,
nie wnosić do piwnic drewna rozbiórkowego lub innego podejrzanego o zagrzybienie,
przynajmniej dwa razy w roku przeprowadzić dokładne oględziny budynku, a w szczególności jego drewnianych części i w przypadku nadmiernego zawilgocenia wysuszyć je i zabezpieczyć przed dalszym zawilgoceniem,
niezwłocznie naprawiać nawet drobne uszkodzenia pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych,
wykonać prawidłowe odprowadzenie wód opadowych od budynku,
przestrzegać okresowego malowania stolarki budowlanej farbami wodo-chronnymi.