Podstawowe określenia techniczno-budowlane w prawie budowlanym
'W ustawie o prawie budowlanym występują takie określenia, jak „obiekt budowlany", „budowa", „roboty budowlane". W celu właściwego stosowania przepisów i jednoznacznego ich rozumienia prawo to ustala znaczenie tych określeń następująco:
przez „obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, sieci uzbrojenia terenu, ściany oporowe itp.;
przez „budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę;
przez „roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego (np. reklamy).
WEWNĘTRZNE INSTALACJE KANALIZACYJNE
Na wewnętrzne przewody kanalizacyjne używa się rur azbestocementowych i żeliwnych kielichowych uszczelnianych sznurem i cementem lub rur kielichowych z nPCW, przestrzegając zasad sformułowanych poniżej.
Piony kanalizacyjne należy montować pionowo z dopuszczalnym odchyleniem od pionu do 45°. Każdy pion spustowy powinien mieć wbudowaną u dołu rewizję czyszczakową, a ponad dachem wywiewkę większą o 50 mm od niezredukowanej średnicy pionu oznakowaną w mm dwiema liczbami (pierwsza oznacza średnicę rury, na której wywiewka ma być osadzona, druga — średnicę wywiewki): 50/125, 75/150, 100/150. Pozioma odległość wywiewki od innych otworów na dachu — min. 4 m.
Żaden większy przewód nie może być wprowadzony do przewodu o mniejszej średnicy, a minimalna średnica przyłącza domowego powinna wynosić 150 mm.Średnice przewodów wewnętrznych, pionów i ich odgałęzień podano w Średnice odgałęzień, pionów kanalizacyjnych i przewodów odpływowych poziomychNajmniejsze spadki poziomych przewodów kanalizacyjnych wewnątrz budynku powinny wynosić:
podpiwniczonych przewody prowadzi się pod podłogą parteru, przy czym minimalna średnica wynosi 100 mm, a maksymalny spadek 40% dla rur żeliwnych oraz 15°/*) dla rur kamionkowych i azbestowo-cementowych.
Ponieważ każdy punkt czerpalny wodny wewnątrz budynku musi miec odprowadzenie do sieci kanalizacyjnej, odpowiednie urządzenia techniczni >--sanitarne grupuje się w tzw. węzły instalacyjne, a między innymi:
węzły o niepełnym wyposażeniu, np. zlew w kuchni i kratka ściekowa w pomieszczeniu pralniczym lub ziew w kuchni i ustęp spłukiwany,
węzły o pełnym wyposażeniu, jak zlew w kuchni i łazienka z urządzeniami do kąpieli i ustępem spłukiwanym, ..
węzły w budynkach inwentarskich, gdzie instalacja wodociągowa wypo-
sażona jest w dogodnych miejscach w zawory czerpalne lub w poidła samoczynne (stosowane przy większej liczbie krów). W węźle instalacyjnym można wyodrębnić: piony kanalizacyjny i wodociągowy, — tzw. podejścia pod przybory sanitarne,
przewody poziome.
się kielichami do góry. Piony prowadzi się po wierzchu ścian albo w spe-
cjalnie przygotowanych bruzdach, których nie należy zamurowywać na stałe
(mogą być osłonięte) i które powinny być co najmniej o 5 cm większe od
zewnętrznej średnicy kielicha. Jeżeli pion kanalizacyjny może być narażony
na zamarzniecie, należy go zaizolować. W przypadku konieczności przesu-
nięcia osi pionu ze względów budowlanych stosuje się specjalne kształtki,
tzw. odsadzki, lub podwójne kolana (rys. 20-37). Piony przymocowuje się
do ścian za pomocą haków, przy czym na jedną rurę daje się co najmniej
jeden hak.Oprócz powyżej omówionych, podstawowym wyposażeniem instalacji wodociągowych jest armatura, na którą składają się różnego rodzaju zawory i urządzenia specjalne. Wszystkie zawory służące do zamykania przepływu muszą zamykać się powoli, gdyż szybkie zamknięcie może spowodować gwałtowny wzrost ciśnienia wody, czyli tzw. uderzenie hydrauliczne i uszkodzenie instalacji. Z tego powodu nie wolno montować tu kurków typu używanego w instalacjach gazowych. Zawory można podzielić na trzy grupy:
zawory przelotowe (zaporowe lub odcinające).
zawory czerpalne,
zawory o specjalnym przeznaczeniu.
Zawory przelotowe montowane są w tych miejscach, które dla remontu lub wymiany wymagają odcięcia całości lub części sieci od głównych przewodów, a więc na wejściu sieci do budynku, przed i za wodomierzem, przy hydroforze, na poszczególnych pionach, przed zaworami pływakowymi klozetowych zbiorników płuczących itp.
Zawory przelotowe normalne lub skośne są przystosowane do połączenia z rurami na gwint, a wykonane są do średnicy 50 mm przeważnie z brązu, przy średnicach większych — z brązu lub żeliwa. Zawory przelotowe na rurociągach żeliwnych mają korpusy z kołnierzami do łączenia na śruby.
Zawory dla wody zimnej mają skórzane uszczelnienie grzybka przymocowane do trzpienia podkładką i śrubką, a dla wody gorącej mają uszczelkę fibrową. Dławik w zaworach mniejszych wkręcony jest zazwyczaj w korpus, a szczeliwo stanowi sznur konopny wygotowany w łoju.
Wszystkie zawory wmontowuje się tak, aby woda dopływała pod grzybek, m.in. dla odciążenia dławika wtedy, gdy zawór jest zamknięty.
Zawory czerpalne służą do pobierania wody, a ich główne elementy konstrukcyjne nie różnią się w zasadzie od tych, które występują przy zaworach przelotowych.
Spotykana różnorodność kształtów armatury czerpalnej jest zrozumiała, gdyż jest ona montowana przy różnych aparatach sanitarnych i często spełnia bardziej złożone funkcje.
Armatura specjalna służy różnorakim celom i stanowi ważne uzbrojenie sieci wodociągowej.
Zawory zwrotne służą do utrzymania jednokierunkowego przepływu wody wszędzie tam, gdzie niepożądana jest cofka wody w odwrotnym kierunku, np. przy hydroforach między zbiornikiem a pompą, przy podgrzewaczach ciepłej wody itp.
Zawory pływakowe służą do automatycznego regulowania dopływu wody do zbiorników w wodopojach, w płuczkach misek ustępowych itp. Pływak kulisty zamyka za pomocą dźwigni i tłoczka dopływ wody do zbiornika.
Zawory bezpieczeństwa nie pozwalają na wzrost ciśnienia w instalacji ponad założoną granicę: wzrost ciśnienia powoduje podniesienie grzybka i upuszczenie wody przez otwór boczny, zwykle nad zlew. Nastawienie zaworu odbywa się np. przez przesuwanie ciężarka na wyskalo-wanej dźwigni. Raz nastawiony zawór powinien być zaplombowany w celu uniknięcia rozregulowania przez osoby postronne.
Zawory stopowe umieszcza się przy koszach ssawnych pomp dla zatrzymania wody w przewodzie podczas przerw w pracy pompy. Zamknięcia tych zaworów mogą być klapowe lub grzybkowe i pracują w sposób zwrotny.
Poidła automatyczne stosowane w budynkach dla inwentarza żywego stanowią połączenie armatury specjalnej z urządzeniem do picia. W Polsce stosuje się najczęściej poidła jednomiskowe