A A A

PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH

O przydatności materiału do celów budowlanych decydują jego właściwości techniczne: ciężar objętościowy, porowatość, nasiąkliwość, higroskopijność, przewodność cieplna, mrozoodporność, ognioodporność, wytrzymałość me­chaniczna, twardość, ścieralność, udarność itd. . Ciężarem objętościowym nazywamy ciężar 1 m3 materiału w stanie naturalnym i powietrznosuchym. Znajomość ciężaru objętościo­wego materiału umożliwia ogólną ocenę innych jego właściwości. Na przy­kład: materiały lekkie mają strukturę porowatą, źle przewodzą ciepło, mają małą wytrzymałość mechaniczną, dużą nasiąkliwość (nie zawsze), dużą ście­ralność itd.porowatością materiału nazywamy procentową zawartość wolnych przestrzeni (porów) w danym materiale. Pory zamknięte i nie połączone między sobą są właściwością korzystną, decydującą o wielu zaletach ma­teriału (małej nasiąkliwości, dobrej mrozoodporności, małej przewodności cieplnej itd.). Nasiąkli w ością materiału nazywamy możliwość maksymalnego na­sycenia materiału wodą. Duża nasiąkliwość jest poważną wadą materiału. Materiał nasiąknięty wodą źle chroni od zmian temperatury, ma mniejszą wytrzymałość mechaniczną, mniejszą mrozoodporność itd. Higroskopijnością materiału nazywamy zdolność materiału do pochłaniania wilgoci zawartej w powietrzu. Duża higroskopijność materiału budowlanego jest cechą niekorzystną. Przewodność cieplną określa się współczynnikiem przewodności cieplnej 1 wyrażającym liczbę jednostek ciepła (kalorii), jaka przechodzi w ciągu 1 godziny przez przegrodę o powierzchni 1 m2 i grubości 1 m przy różnicy temperatur po obu stronach tej przegrody wynoszącej 1°C. Prze­wodność cieplna materiału jest tym mniejsza, im materiał jest lżejszy, tzn. że jest porowaty, ale o porach zamkniętych i suchy. Mała przewodność cie­plna materiału oznacza dobrą ciepłochronność materiału. Mrozoodporność materiału jest tym większa, im materiał jest mniej nasiąkliwy i mniej wrażliwy na działanie zamarzającej w jego porach wody. Ognicodpornością materiału nazywamy odporność materiału na działanie ognia. Ognioodporność materiału określa się w minutach lub go­dzinach, w ciągu których materiał poddany próbie ogniowej nie traci swoich właściwości w stopniu niedopuszczalnym. Nie wszystkie materiały niepalne mają dostateczną ognioodporność (np. stal), a niektóre materiały palne mają zupełnie dobrą ognioodporność (np. drewno lite lub klejone). Wytrzymałość mechaniczna materiału określa graniczne ob­ciążenie na ściskanie czy rozciąganie, mierzone w kG/cm2, jakie może prze­nieść każdy cm2 materiału bez zniszczenia. Wytrzymałość materiału na ści­skanie charakteryzuje tzw. marka lub klasa materiału; np. cegła klasy 150, kruszywo klasy 200, beton marki 200 itd. oznaczają, że materiały te mają wytrzymałość na ściskanie nie mniejszą od tej liczby. Twardość materiału, czyli odporność materiału na wciskanie weń in­nego materiału o większej twardości jest właściwością ważną szczególnie dla materiałów podłogowych. Również udarność i ścieralność materiału, czyli jego odporność na 0Dciążenia udarowe i ścieranie są cechami ważnymi dla materiałów i wy­robów podłogowych i pokryciowych. Trwałość materiału, czyli odporność na starzenie się decyduje o czasie eksploatacji materiału czy wyrobu budowlanego wbudowanego.Świetlówki W ostatnich latach świetlówki są coraz szerzej stosowane do oświetlania miesz kań i pomieszczeń inwentarskich Przy czyniła się do tego poprawa zaopatrzenia sklepów elektrotechnicznych w rury fluo­ryzujące różnych mocy i wielkości oraz w niezbędny do tych lamp osprzęt. Świetlówki działają na innej zasadzie niz żarówki żarnikowe Do długiej szklą nej rury, wypełnionej parą rtęci i rozrze dzonym gazem - argonem, wtopione są na końcach elektrody z żarnikami, podobnie jak w zwykłej żarówce Ścian ki świetlówki pokrywa cienka warstwa luminoforu, który przetwarza promienie ultrafioletowe na promienie widzialne W szereg ze świetlówką włączony jes dławik (kilkaset zwojów drutu izolowa nego, nawiniętego na metalowym rdze mu), zaś równolegle ze świetlówką -zapłonnik, którego rolę spełnia neonów ka z bimetalicznymi elektrodami, zwie rającymi się pod wpływem ciepła Kondensator K poprawia współ czynnik mocy świetlówki, zadaniem na tomiast kondensatora umieszczonego we wspólnej obudowie z zapłonnikiem jest zapobieganie zakłóceniom w pracy in nych odbiorników włączonych do sieci Po włączeniu świetlówki do sieci naj pierw zaświeci się neonówka zapłon­nika Pod wpływem ciepła świecenia neonówki bimetaliczne elektrody zewrą się i zamkną obwód z włączonymi żar nikami świetlówki Rozgrzane prądem żarniki wysyłają elektrony jonizujące pary rtęci, wskutek czego powstają warunki do zapłonu świetlówki. Normalnie napie cie sieci 220 V nie wystarcza jednak do spowodowania zapłonu, dlatego wy korzystuje się właściwość powstawania w dławiku ok. 3 krotnie większego na pięcia samoindukcji pod wpływem przer wy w przepływie prądu przez jego uzwojenia Przerwę w obwodzie po woduje zapłonnik, którego ostudzone elektrody bimetaliczne rozchylają się po pewnym czasie i wyłączają żarniki świe tlówki. Wraz z impulsem podwyższonego napięcia samoindukcji na elektrodach rury świetlówkowej, następuje zapłon w postaci wyładowań elektrycznych w parach rtęci i intensywne świecenie luminoforu na ściankach rury. Napięcie na dławiku stabilizuje się na poziomie 110 V, ale świetlówka nie gaśnie już, gdyz napięcie to wystarcza do podtrzy mania wyładowań Świetlówki jako przetworniki energii ele.