Pokrycia Dachowe
Pokryciem dachowym nazywamy wierzchnią, wodochronną warstwę dachu lub stropodachu, odporną na działanie opadów atmosferycznych, słońca, mrozu i wiatru, ułożoną na podkładzie z desek, łat, płyt izolacyjnych, płyt warstwowych, płyt żelbetowych itp. Głównym przeznaczeniem pokrycia dachowego jest zbieranie wody z opadów atmosferycznych i odprowadzanie jej na zewnątrz budynku w sposób uniemożliwiający jego zawilgocenie. Od dobrego pokrycia dachowego wymaga się ponadto, aby było trwałe, ognioodporne lub co najmniej niepalne, lekkie, proste w wykonaniu i tanie.
Szczelność pokrycia wynikająca z rodzaju materiału pokrywczego i sposobu jego ułożenia powinna być tym większa, im mniejsze jest nachylenie połaci dachowych, czyli im wolniejszy jest spływ wody po powierzchniach dachu.
Nachylenie połaci dachowej, zwane również spadkiem połaci dachowej, wyraża się w stopniach, procentach lub stosunkiem wysokości dachu do jego szerokości — w przypadku dachu jednospadowego lub do połowy szerokości — przy dachu dwuspadkowym
Warstwę wodochronną pokrycia może stanowić papa lub warstwa asfaltu, płyty azbestowo-cementowe płaskie lub faliste, blacha stalowa zwykła lub ocynkowana oraz blacha aluminiowa falista lub fałdowa, dachówka cementowa lub ceramiczna, gonty.
Im warstwa wodochronną pokrycia jest bardziej wiotka i słabsza, tym podkład pokrycia musi być bardziej sztywny i wytrzymały. Na przykład pokrycie papowe układa się na podkładzie betonowym lub pełnym deskowaniu, a płyty faliste azbestowo-cementowe, stalowe lub aluminiowe na rzadkim łaceniu lub płatwiach.
Warstwę wodochronną pokrycia dachowego umocowuje się do podkładu za pomocą lepiku na gorąco lub na zimno, wkrętów, gwoździ, uchwytów metalowych i wstrzeliwanych kołków (blachy fałdowe stalowe i aluminiowe).W budownictwie wiejskim powinno się stosować pokrycia niepalne lub co najmniej trudno palne z materiałów produkcji przemysłowej.W budownictwie wiejskim stosuje się powszechnie pokrycie dachówkami zakładkowymi oraz pokrycie dachówką karpiówką, przy czym do wykonania wymienionych pokryć używa się dachówek ceramicznych, cementowych i cementowo-glinianych. Jakość pokrycia dachówkowego zależy w wysokim stopniu od jakości dachówki oraz staranności wykonania pokrycia. Główna wadą pokryć dachówkowych jest znaczny ciężar pokrycia.
Pokrycie z dachówek układa się na podkładzie z łat drewnianych rozstawionych w następujący sposób:przy pokryciu dachówką zakładkową przy kryciu karpiówką pojedynczo przy kryciu karpiówką podwójnie, w łuskę Rozstaw łat powinien być na całej połaci jednakowy, a ich górne powierzchnie powinny tworzyć równą płaszczyznę. Wszystkie dachówki zwichrowane i dachówki o nieprawidłowo wyrobionych wpustach powinny być odrzucone. Zarówno poszczególne dachówki w każdym rzędzie, jak i wszystkie rzędy dachówek układa się na zakład suchy (dachówka zakładkowa) lub uszczelniony zaprawą wapienną z dodatkiem sierści zwierzęcej (dachówka karpiówką), względnie cementowo-wapienną 1 : 3 :10.Kalenice i naroża dachu kryje się gąsiorami, a kosze wykłada się blachą cynkową lub stalową ocynkowaną. Deskę okapową oraz wydry kominowe obrabia się również blachą cynkową.Przy kryciu karpiówką w łuskę każdy rząd dachówek zaczepia się o następną łatę, a przy kryciu w koronkę na każdej łacie wiesza się dwa rzędy dachówek, przy czym pierwszy rząd dachówek zaczepia się o łatę, a drugi rząd za górną krawędź pierwszego rzędu. Zarówno przy kryciu dachówką zakładkową, jak i dachówką karpiówką, wszystkie dachówki sąsiednich rzędów powinny być przesunięte o połowę szerokości dachówek. Krycie grzbietu i kalenicy Po ułożeniu dachówki uszczelnia się dodatkowo ich zakłady od strony poddasza zaprawą wapienną z dodatkiem sierści lub cementowo-wapienną 1 : 3 :10 (cement: wapno : piasek).
W budynkach narażonych na silne działanie wiatru co 5 lub 6 dachówkę przywiązuje się do łaty miękkim drutem o średnicy 1 lub 1,5 mm.
Dobrze wykonane pokrycie z dachówek powinno spełniać następujące warunki:
łata o długości 3,0 m położona na dowolnym rzędzie dachówek równolegle do okapu nie powinna wykazywać większych odchyleń połaci dachowej niż 5 mm,
kalenice, naroża i kosze powinny tworzyć linię prostą,
dachówki powinny być ułożone prostopadle do okapu,
od strony poddasza nie powinno być widać prześwitujących styków i zakładów dachówek.
W budownictwie wiejskim stosuje się dwa rodzaje pokryć azbestowo-cementowych: pokrycie z płyt azbestowo-cementowych falistych i pokrycie płytami azbestowo-cementowymi płaskimi.
Płyty azbestowo-cementowe faliste układa się na łatach drewnianych lub stalowych rozstawionych osiowo co 100 cm. Do wykonania pokryć używa się płyt o fali niskiej 30/130 i wymiarach 110X120 cm (szerokość i długość) lub wysokiej 51/177 mm o wymiarach 110X240 cm.
Płyty azbestowo-cementowe faliste układa się na zakład : l1/* fali — zakład prostopadły do okapu i 10 do 20 cm — zakład równoległy do okapu.
Przy małych spadkach połaci dachu, tj. gdy h : a (wysokość do rzutu połaci) jest mniejsze od 0,4, należy uszczelnić zakłady równoległe do okapu kitem trwale plastycznym Olkit, a zakład prostopadły do okapu powinien wynosić wówczas fali.
Do łat mocuje się płyty azbestowo-cementowe faliste wkrętami lub przy użyciu specjalnych uchwytów w sposób przedstawiony na z zastosowaniem podkładek blaszanych i podkładek elastycznych. Szczegóły konstrukcji przekryć z płyt falistych azbestowo-cementowych pokazano na
Płyty azbestowo-cementowe płaskie (kwadratowe ze ściętymi dwoma lub trzema narożami) można układać na podkładzie z łat lub desek w następujący sposób: a) podwójnie, rzędowo b) pojedynczo, w karo (rys. 14-12), c) pojedynczo, w łuskę d) pojedynczo, na ukośnym łace-niu
W przypadku zastosowania podkładu z desek układa się często na deskowaniu warstwę papy w celu uszczelnienia pokrycia i ocieplenia poddasza.
Osiowy rozstaw łat powinien wynosić: przy kryciu rzędowym — 17 cm,, w karo — 22 cm, w łuskę — 20 cm, na łaceniu ukośnym — 35 cm.
Płytki azbestowo-cementowe płaskie przymocowuje się do podkładu dwoma gwoździami i łączy się między sobą spinkami burzowymi.