Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu wymaganego pozwolenia na budowę, które wydaje terenowy organ administracji państwowej spra­wujący nadzór nad budownictwem. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie osobie, która wykaże prawo dysponowania nieruchomością. Pozwolenie na budowę: określa położenie i granice działki budowlanej, ustala zasady i warunki prawidłowej zabudowy działki bądź tylko usy­tuowanie zamierzonych obiektów budowlanych w nawiązaniu do istnie­jącej i projektowanej zabudowy otoczenia działki, rozstrzyga pod względem urbanistycznym i architektonicznym o prawid­łowości doboru projektów typowych oraz rozwiązań obiektów budowla­nych projektowanych indywidualnie, a także o warunkach budowy itp. Pozwolenia na budowę wymaga również: wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków, wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku, obejmujących wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na inne rozwiązanie techniczne, 3) wykonanie m. in.: stałych ścian oporowych o wysokości powyżej 1 m, stałych instalacji gazowych, stałych ogrodzeń od strony ulic i placów w miastach i w miejscowo­ściach uznanych za uzdrowiska i o charakterze turystyczno-wypoczjTi-kowym, 4) wykonanie innych inwestycji poza terenem istniejącej zagrody (siedliska lub działki budowlanej) lub mogących pogorszyć warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiedztwa. Naczelnik gminy może zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na bu­dowę położonego na obszarze wsi budynku gospodarczego i inwentarskiego wznoszonego wg projektu typowego lub powtarzalnego na terenie istnieją­cej zagrody (pod warunkiem przedstawienia dowodu dysponowania nieru­chomością), jeżeli budynek ten nie będzie naruszał warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę załącza się 2 egzemplarze planu zagospodarowania przestrzennego działki oraz projekt opracowany zgodnie z przepisami (w przypadku obiektu projektowanego indywidualnie). Załączanie projektu nie obowiązuje w przypadku wniosku o wydanie po­zwolenia na budowę parterowych budynków bez paleniska o powierzchni zabudowy do 30 m2. Jeżeli obiekt budowlany przewidziany jest do wykonania według projektu typowego i na terenie istniejącej zagrody lub na działce częściowo zabudo­wanej albo na działce niezabudowanej wydzielonej geodezyjnie, do oma­wianego wniosku inwestor zamiast planu zagospodarowania działki może załączyć dwa egzemplarze mapy (dopuszczalnego przepisami szkicu sytua­cyjnego), wymaganej do sporządzenia tego planu, oraz jeden egzemplarz projektu. W tym przypadku organ udzielający pozwolenia na budowę określa na mapie (szkicu sytuacyjnym) usytuowanie obiektu budowlanego. W przypadku zamierzonej rozbudowy lub przebudowy projekt typowy powinien mieć naniesione odpowiednie zmiany. Jeżeli wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy zagrody, do której upo­rządkowania i modernizacji są niezbędne czasowe odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, we wniosku o pozwolenie na budowę należy wy­kazać możliwość prawidłowej zabudowy działek lub zagród sąsiednich przy zabudowie zagrody objętej wnioskiem, uzgodniony z właścicielami lub użyt­kownikami tych działek. Pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa: nie została rozpoczęta w ciągu 2 lat od wydania pozwolenia lub w ter­minie ustalonym w pozwoleniu, została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Naczelnik gminy może orzec o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia oraz — w zależności od rodzaju i zakresu dokonanej samowoli — wydać decyzję o przymusowej rozbiórce na koszt inwestora albo o przejęciu obiek­tu budowlanego na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wol­nym od obciążenia. Najłatwiej jest wykonać i eksploatować wentylację budynku mieszkalne­go wówczas, gdy jest on wyposażony w ogrzewanie powietrzne. W takim przypadku należy tylko czuwać, aby ilość doprowadzanego do pokoi świeże­go powietrza nie spadała — szczególnie zimą — poniżej 7 m8/h na osobę, jeżeli całkowita ilość powietrza znajdującego się w obiegu pobudzanym przez wentylator będzie nie mniejsza niż 25-^30 m8/h na osobę. Zatem powietrze włączone w obieg recyrkulacyjny, tzn. stałe krążenie, stanowi ok. 75%, a tyl­ko reszta musi być odświeżona. Najprostszym sposobem zapewnienia ciągłej wentylacji pomieszczeń jest zastosowanie tzw. wentylacji naturalnej, zwanej też grawitacyjną. Wietrzenie przez otwieranie okien, aczkolwiek bardzo skuteczne szczegól­nie w chłodnych porach roku, nie zapewnia ciągłości dopływu świeżego po­wietrza. Wentylacja naturalna działa na zasadzie ruchu powietrza spowodowanego różnicą ciężarów właściwych powietrza chłodniejszego i powietrza cieplej­szego. Ruch ten zależny jest od siły ciągu i jest tym intensywniejszy, im większa jest różnica temperatur powietrza i większa odległość pomiędzy wlotem powietrza (osią okien, osią kanału nawiewnego) a jego wylotem — Siłę ciągu wentylacji naturalnej można określić z równania dla wymiarowania kanałów przyjmuje się różnicę temperatur powietrza równą ok. 8-H0°C. W miarę spadku temperatury zewnętrznej (temperatura wewnętrzna stała) wydajność kanału rośnie i należy go przesłaniać. Nato­miast przy wzroście temperatury na zewnątrz i w lecie siła ciągu zanika i wentylację naturalną należy wspomagać otwieraniem okien. Dla zapewnienia prawidłowej pracy kanału wyciągowego niezbędny jest dopływ (nawiew) powietrza. Przy wymianie 0,5-M,0-krotnej wystarcza do­pływ przez nieszczelności okien. Przy intensywniejszej wentylacji należy przewidzieć osobne otwory nawiewne tak, aby doprowadzać powietrze bez przeciągów i z możliwością jego jednoczesnego podgrzewania. Wymiary kanałów wentylacji naturalnej dostosowane są do ich murowa­nia z cegły: 14X14 cm, 14X20 cm lub 20X20 cm; na rynku znajdują się także prefabrykowane kanały azbestowo-cementowe odpowiadające wymiarowi poprzecznemu 14X14 cm. Dla ułatwienia ruchu powietrza kanały należy prowadzić po ścianach wewnętrznych, najlepiej przy kanałach dymowych w najwyższej części budynku i zakończyć ok. 60 cm ponad kalenicą lub wg PN-59/B-10425, jeśli dach jest stromy z ogniotrwałym pokryciem. Wlot do kanału wyciągowego, zabezpieczony odejmowalną i przesłanianą kratką, najlepiej jest sytuować pod sufitem, blisko miejsc powstawania zanieczysz­czeń (np. nad trzonem kuchennym). Warto pamiętać, że dwukrotne powiększenie wysokości kanału nie powo­duje dwukrotnego wzrostu jego wydajności, lecz mniej (z tendencją male­jącą dla wyższych kanałów), gdyż rosną opory przepływu powietrza. Ogól­nie można przyjmować, że kanały o wysokości mniejszej od 5 m nie powin­ny mieć przekroju poprzecznego mniejszego niż 20X14 cm. Duże znaczenie dla naturalnej wymiany powietrza ma wiatr, gdyż przez zastosowanie specjalnych urządzeń można wykorzystać jego siłę dla zwięk­szenia lub pobudzenia ruchu powietrza. Najprostszym urządzeniem służą­cym do tego celu jest tzw. wywietrzak, czyli kołpak ustawiony na kanale i zaopatrzony w tak ukształtowaną płytę ochronną, że wiejący wiatr nie zawiewa wylotu, ale powoduje wysysanie powietrza z kanału. Zrozumiałe jest zatem to, że mimo stosowania różnorodnych typów wywietrzników lub wywietrzaków ich działanie zawsze zależy od siły, a często i kie­runku wiatru. Na kanałach ceramicznych stosuje się wywietrzaki o średni­cy d = 160 lub d - 250 mm.