W niniejszej pracy przyjęto uproszczony podział gruntów na skały, grunty sypkie, grunty spoiste, grunty roślinne i grunty nasypowe. Skały. Skały niezwietrzale i odporne na działanie wody, powietrza i tem­peratury stanowią grupę gruntów najmocniejszych. Zaliczane do skał łupki iłowe w stanie rodzimym, czyli nieodkryte i nienaruszone, mają znaczną wytrzymałość na obciążenie. Łupki iłowe odkryte i poddane działaniu wody szybko wietrzeją. Grunty sypkie. Grunty sypkie, występujące w postaci żwiru, pospółki i pia­sku, odznaczają się znaczną wytrzymałością na ściskanie, łatwo przepu­szczają wodę i w małym stopniu odkształcają się (osiadają). Najlepsze są żwiry i gruboziarniste czyste piaski. Woda gruntowa nieruchoma znajdu­jąca się w żwirze lub gruboziarnistym piasku nie zmniejsza ich wytrzy­małości, natomiast woda przepływająca przez grunt zmniejsza jego zagę­szczenie, a w związku z tym i jego wytrzymałość. Najmniej przydatne do posadowienia budynków, szczególnie ciężkich, są bardzo drobne piaski pylaste. Piaski pylaste silnie nawodnione prak­tycznie nie nadają się do stawiania na nich budynków, tworzą często ,,ku-rzawkę", tj. grunt płynny, wypływający ze skarp wykopów lub spod funda­mentów, jeśli tylko znajdzie sobie ujście. Osiadanie budynku posadowionego w gruncie sypkim trwa krótko i jest v. reguły małe. Grunty spoiste. Grunty spoiste — Uy i gliny, czyste lub z domieszką piasku — — przepuszczają wodę bardzo słabo lub wcale, ale nasiąkają wodą w stopniu często bardzo wysokim i zwiększają objętość po nasyceniu wodą (pęcznieją), a zmniejszają przy wysychaniu (kurczą się i pękają). Iły i gliny nienaruszone mają tym większą wytrzymałość na obciążenie budynkiem, im mniej są zawilgocone. Gliny i iły z domieszką piasku, jeśli są mało nawodnione, mają zwykle wytrzymałość większą niż gliny i iły czyste, bez piasku. Gliny z domieszkami wapiennymi, tzw. margle mają dużą wytrzymałość w stanie suchym, a małą w stanie nawodnionym. Jeśli woda znajdująca się w glinie lub ile zamarznie, powoduje wysadziny mro­zowe, tzw. pęcznienie gruntu wskutek tworzenia się w gruncie kryształów lodu i podnoszenie stojącego na nim budynku. Po odmarznięciu — zwykle w różnym czasie pod różnymi ścianami budynku — budynek osiada z po­wrotem w gruncie, ale najczęściej nierównomiernie, wskutek czego w jego fundamentach i ścianach powstają pęknięcia. Osiadanie budynku posadowionego na gruncie spoistym jest długotrwałe skutkiem powolnego wyciskania wody zawartej w porach gruntu. Grunty roślinne. Grunty roślinne zawierają często znaczne ilości kwasów humusowych, powstałych w wyniku gnicia roślin oraz czasem zarodniki grzyba budowlanego. Z tego względu posadawiając budynek należy zawsze wierzchnią warstwę gruntu usunąć, gdyż jest to zwykle grunt roślinny. Gruntem roślinnym jest również torf. Torf, szczególnie nasycony wodą, ma bardzo małą wytrzymałość i z tego względu nie nadaje się do stawiania na nim budynków. Również cienkie warstwy torfu przedzielające inny grunt są pod względem fundamentowania szkodliwe, gdyż niweczą wytrzymałość warstw gruntu mocniejszego. Grunt do badań pobiera się z dołów próbnych . Dół próbny: a) widok z góry, b) prze­krój pionowy Grunty nasypowe. Nasypy wykonane bez doboru gruntów i bez ich zagę­szczenia są z reguły złym gruntem budowlanym, powodującym najczęściej osiadanie budynku i pękanie jego fundamentów i ścian. Nasypy wykonane ze żwiru lub piasku zagęszczonego przez ubijanie lub wibrowanie stanowią grunt nadający się pod budynek. Uwarstwienie gruntu. Grunt znajdujący się w miejscu projektowanego bu­dynku składa się często z kilku warstw o różnym składzie, uziarnieniu, zagęszczeniu, nawodnieniu itp. Stawiając budynek na takim grun- cie należy brać pod uwagę wytrzymałość najsłabszej warstwy. Poznanie uwarstwienia gruntu jest również potrzebne dla prawidłowego zorganizo­wania robót ziemnych (wykopów) oraz dla właściwego zabezpieczenia ścian wykopów przed zawaleniem się.