W podrozdziale tym omówiono wybrane przepisy wymienionego w podrozdz. 1.1. pkt 4 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materia­łów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicz­nych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Zarządzenie to okreś­la podstawowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty bu­dowlane ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia, potrzeby użytko­we i kulturalne oraz ekonomikę budowy i użytkowania. Zawiera ono pod­stawowe przepisy regulujące działalność budowlaną w zakresie projekto­wania, budowy (przebudowy, rozbiórki) i utrzymania budynków i innych obiektów budowlanych. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać urządzenia instalacyjne (wodociągowo-kanalizacyjne, elektryczne, gazowe), określają odrębne prze­pisy.Stanowiska skrajne powinny być szersze o 15-ł-20 cm od stanowisk środ­kowych, aby krowa na tym stanowisku mogła się swobodnie położyć, gdy inne będą już leżały. Stanowiska skrajne przy poprzecznych korytarzach wypędowych powinny mieć pełne ścianki wysokości ok. 0.80-M,00 m, zabezpieczające przed działa­niem zimnego powietrza na ciało krowy podczas otwierania drzwi w okre­sie zimowym i przed ustawianiem się zwierzęcia na tym korytarzu. Posadzki pod legowiskami powinny być ługo- i kwasoodporne, gładkie, ale nie śliskie, suche nienasiąkliwe i nie podciągające wilgoci gruntowej oraz odporne na uderzenia. Podłogę pod stanowiskami dla bydła wykonuje się z trzech zasadniczych warstw: warstwy odsączającej wilgoć z górnych warstw posadzki i zatrzymującej podsiąkanie wilgoci gruntowej, wykonuje się ją z przesuszonego grubo­ziarnistego piasku lub żwiru; grubość tej warstwy powinna wynosić 5 cm na gruntach przepuszczalnych i 15 cm na gruntach zwięzłych nieprze­puszczalnych; warstwy ocieplającej grubości 10-r-15 cm z lekkiego betonu lub żużla, albo tłucznia ceglanego, właściwej posadzki z cegły dobrze wypalonej, klocków drewnianych, gła­dzi cementowej, ułożonej na warstwie zaprawy cementowej 1 : 3 grubo­ści 3 cm; spoiny pionowe między cegłami i klockami drewnianymi po­winny być szczelnie wypełnione kitem asfaltowym. Powyższą konstrukcję posadzki stosuje się w oborach ściołowych. W ostat­nich latach na wykładzinę legowiska w oborach bezściołowych stosuje się specjalne maty gumowe, których produkcję podejmuje przemysł krajowy. Wykładziny te układa się na warstwie żwirobetonowej grubości ok. 3-f-5 cm i warstwie gruzu ceglanego lub żużla. Konstrukcje różnych posadzek lego­wiskowych ściołowych i bezściołowych podano nKortyarze. W pomieszczeniach dla bydła stosuje się cztery rodzaje korytarzy. 1. Korytarze paszowe umieszczone wzdłuż ciągu żłobów, służące do transportu paszy dla załadowania jej do żłobu. Stosuje się w oborach przy większej obsadzie bydła — powyżej 4 krów. Natomiast przy mniej­szej obsadzie krów żłoby umieszcza się przy ścianie budynku, a zadawa­nie paszy do żłobu odbywa się od strony stanowiska. Korytarze paszowe mogą być niskie — na poziomie stanowiska i podwyższone — na pozio­mie górnej krawędzi żłobu. Mogą one obsługiwać jeden lub dwa rzędy żłobów w oborach dwurzędowych, gdy krowy są ustawione łbami do siebie. Szerokość korytarza paszowego zależna jest od sposobu zmechanizo­wania transportu paszy:przy zastosowaniu transportu ręcznego za pomo­cą taczek, wózka dwukołowego lub kolejki wiszącej i powinna wynosić: podwyższonego do krawędzi żłobu 0,80-f-l,20 m obniżonego do poziomu stanowiska 1,10-H,2© m.Przy transporcie paszy wozami konnymi lub przyczepą szerokość kory­tarzy powinna wynosić 1,60-5-2,00 m. Stosowanie tak szerokich korytarzy paszowych powoduje znaczne zwiększenie kosztów budowy i utrudnia utrzymanie w pomieszczeniu właściwej temperatury na skutek zwiększe­nia kubatury pomieszczenia ogrzewanego przez ciało zwierząt. 2. Korytarze gnojowe umieszczone są wzdłuż jednego lub dwu rzę- dów stanowisk dla bydła, służą do transportu ściółki i wywozu obornika oraz wypędu bydła z budynku. Szerokość korytarza gnojowego przy zastosowaniu ręcznego transportu usuwania obornika taczką, wózkiem dwukołowym lub kolejką wiszącą powinna wynosić 1,10-5-1,30 m 3. Korytarze poprzeczne — stosuje się dwa rodzaje: korytarze przyścienne, służące jako dojście do korytarzy przy żło­bach, które oddalają zwierzęta na skrajnych stanowiskach od zimnych zewnętrznych ścian budynku — ich szerokość powinna wynosić 0,80-4--4-1,20 m, korytarze środkowe usytuowane w środku pomieszczenia dla bydła; służą one głównie do wypędu bydła z budynku; szerokość ich powin­na wynosić 1,20-5-1,50 m.-gnojowe służące do transportu karmy dla bydła, usuwania obornika i wypędu bydła z budynku, stosuje się je w budynkach przy małej obsadzie zwierząt oraz w jałownikach i buka-ciarniach, gdy zwierzęta trzymane są w kojcach bez uwięzi. Szerokość tych korytarzy powinna być dostosowana również do rodzaju transportu dla dowozu paszy i usuwania obornika. Posadzka w korytarzach paszowych, gnojowych i paszowo-gnojowych po­winna być gładka, ale nie śliska, odporna na wstrząsy i uderzenia oraz Posadzki rusztowe. Tego rodzaju posadzki stosuje się w oborach bezścioło-wych do przykrywania kanałów gnojowicowych odprowadzających stałe i płynne odchody zwierzęce. Są one przedłużeniem części legowiskowej i dla­tego powinny znajdować się na tym samym poziomie, jaki ma część lego­wiskowa przy samym kanale. Spełniają one rolę również tras komunikacyj­nych dla zwierząt i ludzi. Posadzki rusztowe wykonuje się z teowych beleczek stalowych i żelbeto­wych o przekroju trapezowym. Szerokość dolna beleczek powinna być mniejsza od szerokości górnej, aby kał nie zalepiał szczelin między belecz-kami Ruszty ułożone nad kanałami gnojowicowymi powinny odpowiadać na­stępującym warunkom: szerokość szczelin między beleczkami powinna wynosić 3-J-5 cm w obo­rach dla krów dojnych i 2,5-4-3,0 cm w jałownikach i bukaciarniach; przy szerszym rozstawie beleczek rusztowych następuje uszkodzenie i łama­nie końców racic u nóg zwierząt; szerokość górna beleczek stalowych powinna wynosić 2,5-5-3,0 cm i bele­czek żelbetowych 7,0-4-10,0 cm; powinny być dostatecznie wytrzymałe, aby nie załamywały się pod cię­żarem przechodzącego lub stojącego zwierzęcia; beleczka położona przy części legowiskowej powinna być pokryta otuliną gumową lub drewnianą, chroniącą kończyny zwierząt przed odgnieceniem i okaleczeniem. Posadzki rusztowe wykonuje się również w indywidualnych kojcach dla cieląt. Do ich wykonania stosuje się głównie drewno. Szerokość szczeliny powinna być tylko taka, aby umożliwiała odsiąkanie moczu i zapobiegała wsadzaniu nóg i powinna wynosić 2-5-3 cm Żłoby. Kształt i wymiary żłobu powinny być dostosowane do długości sta­nowiska, sposobu ustawiania bydła w pomieszczeniu i wysokości położenia korytarza paszowego — obniżonego lub podwyższonego. Wiele jest typów i odmian żłobów; powszechnie stosuje się następujące rodzaje żłobów dla bydła: żłoby ruchome drewniane w oborach zagłębionych, podnoszone w miarę narastania obornika w pomieszczeniu, żłoby stale, niepodnoszone w oborach płytkich, drewniane, betonowe lub z łupin kamionkowych na stanowiskach krótkich lub średnich, ustawione przy korytarzach paszowych obniżonych lub podwyższonych. Wymiary żłobów dla krów i jałówek: szerokość 0,50-4-0,60 m przy korytarzach paszowych podwyższonych i 0,70-4-0,90 przy korytarzach paszowych obniżonych oraz ustawionych przy ścianie; wysokość od strony stanowiska 0,22-4-0,28 m na stanowiskach krótkich i 0,35-4-0,45 m na stanowiskach średnich; wysokość od strony korytarza paszowego obniżonego 0,45-4-0,60 m. Dno żłobu wykonuje się na wysokość 5-5-10 cm od poziomu posadzki lub obornika, z lekkim spadkiem w jednym kierunku do otworu w końcu żłobu, zatkanego korkiem dla odprowadzenia wody przy myciu żłobu