Cieplno-wilgotnościowa 0 ochrona budynków polega na zabezpieczeniu ich przed szkodliwym oddziaływaniem zewnętrznych czynników atmosferycz­nych oraz na stworzeniu w pomieszczeniach prawidłowego mikroklimatu — stosownie do wymagań higienicznych. O warunkach mikroklimatycznych w pomieszczeniach decydują 3 główne czynniki: powietrze (wraz z zawartą w nim wilgocią), światło i ciepło. Czynnik powietrza decyduje o objętości wnętrza, która przy od­powiedniej wentylacji ma zapewnić dostateczną świeżość powietrza. W przy­padku pomieszczeń inwentarskich ich objętość musi być dostosowana do ilości pary wodnej i dwutlenku węgla wydalanego przez zwierzęta oraz do szybkości wymiany powietrza, mającej na celu usunięcie nadmiaru tych składników z pomieszczeń. Pamiętać jednak trzeba, że zbyt obszerne wnę­trza są trudne do ogrzania. Drugi czynnik światła wiąże się z naświetleniem wnętrz oraz z ich nasłonecznieniem. Znane jest bakteriobójcze działanie promieni słonecznych, szczególnie ważne w pomieszczeniach inwentarskich. Należy jednak mieć na względzie, że większa powierzchnia okien oznacza zwiększenie strat cie­pła. Trzeci czynnik ciepła zmusza do zachowania należytych proporcji pomiędzy źródłem ciepła a jego stratami. Straty te wynikają z przenika­nia ciepła przez przegrody budowlane (ściany, stropy i stropodachy oraz w pewnych przypadkach przez podłogi). Znaczny wpływ na straty ciepła wywiera równocześnie wymiana powietrza za pośrednictwem urządzeń wen­tylacyjnych oraz drogą naturalnej filtracji (przenikania) powietrza przez przegrody, a głównie przez nieszczelności w tych przegrodach. Należy pod­kreślić, że straty ciepła przez przegrody budowlane zależą w bardzo znacz­nym stopniu od warunków wilgotnościowych; przegrody te w miarę zawil­gocenia, spowodowanego przenikaniem i skraplaniem się pary wodnej, tracą swe własności ciepłochronne i wpływają niekorzystnie na gospodarkę ciepl­ną w tych pomieszczeniach. Zgodnie z powyższym ochrona cieplno-wilgotnościowa musi być dostoso­wana: do zewnętrznych warunków atmosferycznych, do przeznaczenia i sposobu użytkowania pomieszczeń oraz do wymagań mikroklimatu wewnątrz pomieszczeń, do rodzaju materiałów i do konstrukcji przegród budowlanych. Naczelną zasadą ochrony cieplno-wilgotnościowej jest utrzymanie rów­nowagi czynników powietrza, światła i ciepła. Równowaga ta powinna być szczególnie starannie przestrzegana w pomieszczeniach inwentarskich, gdzie zazwyczaj jedynym źródłem ciepła są organizmy zwierząt; w tych warun- ') Omawiane tu zjawiska wilgotnościowe dotyczą wilgoci (pary wodnej) zawartej w powietrzu i Jej wpływu na przegrody budowlane.kach urządzenia wentylacyjne i przegrody budowlane muszą być ściśle do­stosowane do ilości ciepła oddawanego przez zwierzęta. Zasada powyższa — odniesiona do przegród budowlanych — polega na: zapobieganiu nadmiernemu przenikaniu ciepła przez przegrody budo­wlane, ograniczeniu wahań temperatury na wewnętrznych powierzchniach prze­gród budowlanych, zapobieganiu skraplaniu (kondensacji) pary wodnej na wewnętrznych powierzchniach oraz ograniczeniu skraplania we wnętrzu przegrody do stopnia wynikającego z możliwości letniego wysychania przegrody i nie-powodowania korozji wewnętrznych warstw przegrody, zapobieganiu nadmiernemu przenikaniu (filtracji) powietrza przez prze­grody budowlane. Prawidłowa konstrukcja przegród budowlanych polega na doborze wła­ściwych materiałów i na określeniu ich niezbędnych grubości. Przy doborze materiałów należy pamiętać, że przegrody z materiałów ciężkich magazynują więcej ciepła (mają większą akumulacyjność cieplną) i są mniej podatne na wahania temperatur (mają większą sta­teczność cieplną) aniżeli przegrody z materiałów lekkich, magazy­nujące mniej ciepła. Każdy gwałtowniejszy spadek temperatury zewnętrz­nej lub też przerwa w ogrzewaniu pomieszczeń wywołują nagłe oziębianie przegród lekkich i powodują skraplanie pary wodnej wewnątrz tych prze­gród lub na ich wewnętrznych powierzchniach. Dlatego też przegrody lżej­sze muszą mieć odpowiednio większe opory przenikania ciepła (większe grubości warstw) lub mniejszą przewodność. Szczególna uwaga musi być zwrócona na przegrody wielowarstwowe (składające się z różnych warstw materiałowych). W przegrodach tych — obok kwestii doboru materiałów — występuje bardzo istotne zagadnienie kolejności układu poszczególnych warstw materiałowych w przegrodzie. Wiąże się to z bardzo zróżnicowaną podatnością materiałów na przenika­nie wilgoci (dyfuzję pary wodnej). Nieprawidłowy układ warstw może prowadzić do skraplania (kondensacji) pary wodnej wewnątrz prze­grody, a ponieważ materiały zawilgocone tracą własności ciepłochronne, przegroda staje się coraz „zimniejsza", zaś marznąca w niej wilgoć może prowadzić do uszkodzenia konstrukcji. Można ogólnie przyjąć, że materiały przepuszczają parę wodną tym łatwiej, im są lżejsze. Stosując przegrody wielowarstwowe należy dążyć do takiego układu warstw, aby każda war­stwa następna (przyjmując od strony wewnętrznej ku stronie zewnętrznej) przepuszczała parę wodną łatwiej niż warstwa poprzednia. Należy zatem stosować lżejsze materiały ocieplające po stronie zewnętrznej W związku z tym musi być zabezpieczona zewnętrzna warstwa ocieplająca przed zawil­goceniem wodą deszczową.